Van vakman tot erfgoedspecialist

Joost Klanke loopt al jaren mee in de erfgoedsector. Eerst op de bouwplaats als timmerman en nu als monumentenwachter bij Monumentenwacht Overijssel. Om zijn kennis uit te breiden, is Joost net begonnen aan het tweede jaar van zijn tweede erfgoedopleiding: Professional Restauratie. Hiervoor heeft hij de opleiding Inspecteur Gebouwd Erfgoed afgerond. Hoog tijd om met Joost in gesprek te gaan over de erfgoedsector en de bijbehorende opleidingen. 

Even voorstellen

Joost: “Ik heb altijd getimmerd. Al vanaf dat ik een jaar of drie was, was ik met hout bezig. Dat heb ik dertig jaar professioneel gedaan, waarvan ik ongeveer de helft van de tijd mijn eigen zaak runde. Sinds oktober 2022 ben ik monumentenwachter bij de Monumentenwacht Overijssel. Het favoriete onderdeel van mijn huidige werk is onderzoek doen naar een monument. Het is leuk om in gesprek te gaan met mensen en door de juiste vragen te stellen, de informatie te achterhalen waardoor je een duidelijk beeld krijgt van wat er mankeert aan een monument.” 

Hart voor erfgoed

“Zoals velen heb ik in de nieuwbouw gewerkt en je voelt eigenlijk meteen of het bij je past of niet. Ondanks dat ik graag wilde timmeren, had ik geen goede ervaring op de (nieuwbouw)bouwplaats. Na een korte periode had ik zelfs gezworen om nooit meer in de bouw terecht te komen. Later kwam ik via een uitzendbureau in aanraking met renovatie- en restauratiewerkzaamheden en dat lag me eigenlijk heel goed. Ik heb altijd een hart gehad voor erfgoed. Vooral toen ik professioneel timmerde bij grote restauratiebedrijven in Amsterdam heb ik veel mooi werk mogen doen, zoals meerdere grachtenpanden, het Koninklijk Theater Tuschinski en Koninklijk Theater Carré.”  

Van timmerman tot monumentenwachter

“Bij die projecten kreeg ik regelmatig te maken met verschillende rapporten, maar toen stond ik nog aan de achterkant. In die tijd dat ik mijn eigen zaak runde, moest ik het werk uitvoeren volgens de rapporten. Door een gesprek op het schoolplein kwam het beroep monumentenwachter op mijn pad en het leek me interessant om aan de voorkant van de rapporten te staan. Het sluit goed op elkaar aan, want door mijn ervaring als timmerman kan ik de schadebeelden goed herkennen. Tussen het maken van de rapporten en het praktisch uitvoeren, zitten aan de ene kant verschillen, maar er zijn ook grote raakvlakken. Als je weet hoe iets gemaakt wordt, dan weet je ook hoe het hersteld moet worden.” 

Inspecteur Gebouwd Erfgoed

In 2023 heeft Joost de eenjarige opleiding Inspecteur Gebouwd Erfgoed afgerond. “De opleiding leek wel gemaakt door en voor de Monumentenwacht. Ongeveer 90% van de studenten was werkzaam bij de Monumentenwacht. Een groot deel van de verhalen en voorbeelden ging over het werkgebied van monumentenwachters. Ik heb in korte tijd veel geleerd over de Monumentenwacht en het herkennen van schadebeelden. De opleiding sloot heel goed aan bij mijn werkzaamheden.” 

Professional Restauratie

In september 2025 is Joost gestart aan het tweede jaar van de opleiding Professional Restauratie. “Professional Restauratie gaat veel meer in op bouwkundige zaken, zoals grote restauratiewerken, waardoor het niet altijd aansluit op mijn werkzaamheden als monumentenwachter. Je leert echter wel hoe iets gemaakt wordt en hoe je schadebeelden moet herkennen. Er is ook veel aandacht voor oude bouwtechnieken en het herkennen van bouwstijlen; dat sluit juist weer wel goed aan. Ik ben halverwege de opleiding, dus ik kan er nog niet alles over zeggen, maar je geeft uiteindelijk wel meer waarde aan je eigen werk als je meer kennis hebt. Door de gemêleerde groep kan ik ook veel leren van de praktijkervaring en -voorbeelden van medestudenten. Die ins en outs uit de praktijk kan ik weer verwerken in rapporten. De docenten hebben veel vakkennis met betrekking tot hun specialisme en zijn ook bereid om af en toe van het pad af te wijken en actuele thema’s te bespreken.” 

Kennisoverdracht

“Het overbrengen van kennis is cruciaal voor het erfgoed. Ik ben nieuwsgierig aangelegd en mijn directrice stimuleerde me om de opleidingen te volgen. In de tijd dat ik druk was met mijn eigen zaak, miste ik de verdieping en het doorleren. Enerzijds door tijdgebrek, maar anderzijds omdat opleidingen gewoon erg prijzig zijn. Ik merk dat ik, doordat ik nu aan de voorkant van de rapporten sta, een groter verschil kan maken dan toen ik aan de achterkant stond. Nu kan ik mijn vakkennis en visie op erfgoed op een veel breder gebied toepassen. Waar ik eerst alleen werkte aan restauratie van één enkel monumentaal onderdeel, heb ik nu invloed op de instandhouding van bijna alle monumentale gebouwen in Overijssel en Flevoland.” 

Ben jij net als Joost enthousiast over erfgoed? Bekijk het NCE-opleidingsaanbod voor een erfgoedopleiding die bij jou past.